22 Haziran 2013 Cumartesi

آزادلیق، زورونلولوغون شعورودور



  جمیل مریچ 

آزادلیق، زورونلولوغون شعورودور
   
  آزادلیق، باسقی و زورلاما اولمادان حرکت گوجو. باشقا بیر دئییشله کندی دیشیندا هئچ بیر سبب طرفیندن زورلانماماق. بؤیله بیر حوررییت هئچ بیر زامان مؤوجود اولمامیشدیر. طبیعتده هر شئی قانونلارا باغلی. هئچ بیر اینسان آزاد دوغمامیشدیر. هر یئرده دئتئرمینیزم. دئتئرمینیزم اولونجا دا آزادلیق یوخدور، هئچ دئییلسه، موطلق آزادلیق. آنجاق بیر تاخیم آزادلیقلاریمیز وار. گرچی اونلار دا دئتئرمینیزمه باغلی، آما پک سرت اولمایان بیر دئتئرمینیزم.
            یئنه ده اولایلار قارشیسیندا سئچیملر ائتمک زورونداییق. بو سئچیملرده سربست می ییک؟ دئییلیک. سئچیم دئدیگیمیز، چئشیدلی زورونلوقلار آراسیندان بیرینه قرار وئرمک. مزاجدان گلن زورونلولوقلار، مؤوقئعدن، تربییه دن... گلن زورونلولوقلار. فیلوسوفلار "عاغلین سسینی دینله یین" دئییرلر. سانکی عاغیل خطا ائتمزمیش! بیلگه بلکه آزاد. آنجاق بو بیلگه لیگه نه قدر خطا ایشله یه رک اولاشمیش؟ سونوندا دا ائده جگی سئچیم زاتن قیسیتلی.
  بیلگه لیگه اینانمایان بعضی فیلوسوفلارین دا تپکیسی شو: تک حقیقت، عبث. اونا بوراخین کندینیزی. یالنیز بو دا بیر باشقا اسارت. جوزیی ایراده نی یانلیش آنلاماق. سبیبلری بیلمک، گئرچگی قاوراماق و اونا گؤره حرکت ائتمک داها دوغرو اولمازمی؟ شو سبب عبث، بو سبب عبث، آما طبیعت و توپلوما یؤن وئریر: یاشاماق ایسته ییرسک، حسابا قاتماق زورونداییق اونلاری. تجروبه ده ساغ دویو دا گؤستریر کی، آز-چوخ راحاتساق، زورونلولوق اولدوغو اوچون راحاتیق. دئمک کی، آزادلیق، قاچینیلماز شرطلرله اوغراشماق دئییل، شرطلرین ایجابلارینا آیاق اویدورماق، زورونلولوغا عاغیللیجا رضا گؤسترمکدیر. بو دورومدا اینسان، زورونلولوغو قاورادیغی اؤلچوده آزاددیر.
            موبالیغه ائتمه یه لیم، جوزیی ایراده آزادلیغین ضیددی دئییلدیر. طبیعتین و توپلومون ایجابلارینا تسلیم اولمانین ضیددیدیر. تسلیم اولماق باشقا، آزادلیق باشقادیر. تسلیم اولماق آزادلیغین شرطلریندن بیری. آزادلیغی ییخماز، سینیرلار.
            موطلق آزادلیق اومیدی چیلقینلیق. آما حوررییتی قوشادان زورلوقلاری لئهیمیزه چئویره و یا یئنه بیلریک. دوشمن، طبیعت دئییل، اینسان. کندی غفلتیمیز اوزوندن اسیریک. آزادلیغین گئنیشله مه سینه انگل اولان کندیمیزیک. ان آغیر سوسیال زنجیرلری کندیمیز دوزلدیریک. بو یاساقلار و یوکوملولوکلر شبکه سی ایچینده یاشاییریق. شبکه میز قاپالی، دیرناقلاریمیز تؤرپولنمیش. بؤیله بیر شبکه نین ایچینده آزادلیق سؤزومو اولار؟ آزادلیق، آنجاق دوروست  و قارداشجا بیر دوزن ایچینده گئرچکلشه بیلر. اینسانین دوْیماق بیلمه ین آرزولاری اولماسا، علمین قازاندیردیغی ایمکانلار یئنی-یئنی احتییاجلار یاراتماسا، شوبهه سیز کی، بیلگیلریمیزین گلیشمه سی بیزی آزادلیغا قوووشدورار.
  (قیرخ آنبار، 2-جی جیلد، ص. 365-364.)